Generated by All in One SEO v5.0.0.1, this is an llms.txt file, used by LLMs to index the site. # AZPILIKUETATARRAK historias de Azpilicuetas HISTORIAS DE AZPILICUETAS ## Sitemaps - [XML Sitemap](https://azpilikueta.eus/sitemap.xml): Contains all public & indexable URLs for this website. ## Bidalketak - [Documentos de vacunas (1977-90)](https://azpilikueta.eus/es/2026/06/30/documentos-de-vacunas-1977-1990/) - El Estado español comenzó a transferir competencias sobre sanidad al Gobierno de Navarra hacia 1985. Previamente, la jefatura provincial de Navarra de la Dirección General de Sanidad de España se encargaba de gestionar y llevar a cabo los aspectos relacionados con la salud. Como muestra de ello, he querido traer aquí algunos documentos de mis - [Txertaketa agiriak (1977-90)](https://azpilikueta.eus/2026/06/18/txertaketa-agiriak-1977-84/) - Espainiako estatua 1985ean-edo hasi zen Nafarroako Gobernuari osasungintzari buruzko eskumenak transferitzen. Hori baino lehenago, Espainiako Osasun Zuzendaritza Nagusiaren Nafarroako ordezkaritza arduratzen zen osasunarekin loturiko gauzak kudeatzen eta aurrera eramaten. Horren erakusgarri, nire txertaketen agiri batzuk ekarri nahi izan ditut hona, eta bide batez 1970eko urteen bukaeran zein txerto jartzen zituzten ikus dezakegu. Lehenbiziko dokumentua jarritako - [Azpilicueta Vigueraren txisteak](https://azpilikueta.eus/2025/03/20/azpilicueta-vigueraren-txisteak/) - 1948 eta 1949 urteetan Donostiako alkatea izandako Feliz Azpilicueta Viguerak, gutxienez, hiru liburu argitaratu zituen bere kabuz: Microconchas de la bahía de San Sebastián (2002), 500 chistes clasificados (1995) eta 500 chistes clasificados 2 (1997). Txisteen bi liburuki horiek Camilo Jose Cela idazlearen hitzaurre bat dakarte, zeinean donostiarraren umorea Quevedo, Gomez de la Serna edo - [Miguel Xabierkoaren ihesaldia](https://azpilikueta.eus/2025/12/04/miguel-xabierkoaren-ihesaldia/) - Abizena existitzen denetik, zenbat Azpilikuetatar ez ote dira hango eta hemengo kartzeletako ziega ilunetan usteldu? Miguel Jatsu Azpilkueta, Xabierko jauna izanen zena, ez zen horietako bat izan. Erran nahi baita kartzelatik pasatu zela, bai, baina ez zela han usteldu. Miguel1 eta Joanes2 anaiak, Joanes Jatsu Atondo Nafarroako Errege Kontseiluko buruaren eta Maria Azpilkuetakoa Xabierko gazteluko - [El tío Vidal en Nueva York](https://azpilikueta.eus/es/2023/12/08/el-tio-vidal-en-nueva-york/) - Vidal Azpilicueta Goñi (1891-1979) vivió en varios lugares de Navarra (Lezaun, Bizkarreta, Leitza...), pero también se fue al otro lado del charco para probar suerte y vivir durante una temporada. Tres documentos del centro de inmigración de la isla Ellis de Nueva York nos cuentan que llegó a Estados Unidos el 21 de mayo de - [Las bodas de oro de Sor Antonia](https://azpilikueta.eus/es/2026/01/03/las-bodas-de-oro-de-sor-antonia/) - Antonia Azpilicueta Goñi (1910-1993) fue hija de la caridad desde 1933, y en 1983 celebró sus bodas de oro en el Colegio religioso Santa Catalina de Pamplona, de donde era profesora. Antonia impartió clases de mecanografía y tacografía al principio y, más tarde, de Formación Profesional administrativa primer grado. Dicen que también buscaba trabajo a - [La pesada señora Azpilicueta en Go!azen](https://azpilikueta.eus/es/2026/01/10/la-pesada-senora-azpilicueta-en-goazen/) - No se suele oir demasiado el apellido Azpilikueta en películas o series de ficción. No es un apellido común, es decir, no es un apellido con muchos miembros, y tal vez sea por eso. En la 4ª temporada de la exitosa serie de ETB1 Go!azen apareció una pequeña mención del apellido. En el capítulo 6 - [Azpilikueta andere astuna Go!azen-en](https://azpilikueta.eus/2026/01/10/azpilikueta-andere-astuna-goazen-en/) - Ez ohi da gehiegitan entzuten Azpilikueta abizena fikziozko film edo telesailetan. Ez da abizen arrunta, erran nahi baita ez da kide asko dituen abizena, eta agian horregatik. ETB1eko Go!azen telesail arrakastatsuaren 4. denboraldian abizenaren aipamen txiki-txiki bat agertu zen. 6. atalean ginkana bat antolatu zuten Basakabi ikastetxean, eta ikasle batzuk galdu egin ziren. Gertaera hark - [Sor Antoniaren urrezko ezteiak (1983)](https://azpilikueta.eus/2025/12/30/sor-antoniaren-urrezko-ezteiak/) - Antonia Azpilicueta Goñi (1910-1993) karitatearen alaba izan zen, 1933tik, eta 1983an bere urrezko ezteiak ospatu zituen, Iruñeko Santa Catalina ikastetxe erlijiosoan, hango irakaslea baitzen. Antoniak mekanografia eta takografia eskolak eman zituen hasieran eta, aurrerago, administrari izateko Lanbide Heziketakoak. Diotenez, lana ere bilatzen zien neska graduatu berriei. Lezaunen jaioa zen Antonia, 1910ean. Vicente Azpilicueta Gorospek eta - [Lekunberri en cifras de hace cien años (y II)](https://azpilikueta.eus/es/2025/04/11/lekunberri-en-cifras-de-hace-cien-anos-y-ii/) - Teniendo en cuenta las medias y los datos más repetidos de los 664 habitantes del padrón de Lekunberri de 1924, las personas prototípicas de la época serían Miguel Echarri Garbisu y María Zubeldia Astiz, ambos nacidos en Larraun, y ambos sabrían leer y escribir. Miguel sería agricultor y María ama de casa. [Reportaje publicado en - [La fuga de Miguel de Javier](https://azpilikueta.eus/es/2025/12/28/la-fuga-de-miguel-de-javier/) - Desde que existe el apellido, ¿cuántos Azpilicuetas se han debido de pudrir en las oscuras mazmorras de las cárceles de aquí y allí? Miguel de Jaso y Azpilcueta, señor de Javier, no fue uno de ellos. Los hermanos Miguel1 y Juan 2 , hijos mayores del presidente del Consejo Real de Navarra Juan de Jaso y - [Maria tristearen tristura](https://azpilikueta.eus/2023/10/14/maria-tristearen-tristuraz/) - Historiaren luzean, Maria Azpilkueta batzuk-batzuk izan dira; azpilikuetatarra bazara, izanen duzu baten bat nahiko hurbil. Baina guztien artean ezagunena da, alde handiz, Maria Azpilkueta Aznarez de Sada izen-abizenetakoa, Xabierko gazteluan 1464an jaio zena1. Eta batez ere da ezaguna, zoritxarrez, bere inguruko gizonek egin zutenagatik. Sona handiko legelari batekin ezkondu zen Maria, Joanes Jatsukoarekin hain zuzen - [La tristeza de la triste María](https://azpilikueta.eus/es/2023/10/15/sobre-la-tristeza-de-la-triste-maria/) - A lo largo de la historia, ha habido unas cuantas María Azpilcueta (o Azpilicueta); si eres Azpilicueta, seguro que tienes alguna cerca. Pero la más conocida es, con diferencia, María Azpilcueta Aznárez de Sada, nacida en el castillo de Javier en 14641. Y es sobre todo conocida, desgraciadamente, por lo que hicieron los hombres de - [Familia Azpilicueta Beramendi (c 1941)](https://azpilikueta.eus/es/2025/10/07/familia-azpilicueta-beramendi-c-1941/) - Imanol Jiménez Azpilikueta y yo fuimos a Arruazu el 20 de junio de 2025, invitados por Juanito Azpilicueta Beramendi. Juanito quería hablar con nosotros sobre historias de Azpilicuetas, sin otro objetivo más concretos, y eso fue lo que hicimos durante el aperitivo, la comida y el café de sobremesa. Este último lo tomamos en casa - [Azpilicueta Beramendi familia (c 1941)](https://azpilikueta.eus/2025/09/24/azpilicueta-beramendi-familia-c-1941/) - Imanol Jimenez Azpilikueta eta biok 2025eko ekainaren 20an Arruazura joan ginen bisitan, Juanito Azpilicueta Beramendik gonbidatuta. Juanitok azpilikuetatarren nondik norakoen inguruan mintzatu nahi zuen gurekin, helburu zehatzagorik gabe, eta horretan aritu ginen bazkalaurreko aperitiboan, bazkarian eta bazkalondoko kafean. Azken hura Juanitoren iloba Marijose Aizpun Azpilicueta abegikorraren etxean egin genuen. Marijosek argazki andana atera zuen gure - [Lekunberri duela ehun urteko zenbakitan (eta II)](https://azpilikueta.eus/2025/04/02/lekunberri-duela-ehun-urteko-zenbakitan-eta-ii/) - 1924ko Lekunberriko erroldako 664 biztanleen batezbestekoak eta datu errepikatuenak aintzat hartuta, garai hartako lekunberriar prototipikoak Miguel Echarri Garbisu eta Maria Zubeldia Astiz izanen lirateke, biak Larraunen sortuak, eta biek jakinen lukete irakurtzen eta idazten. Miguel nekazaria izanen litzateke, eta Maria, etxekoandrea. [Mailope aldizkarian 2025eko otsailean argitaraturiko erreportajea, aurreko abenduan kaleratutako baten bigarren zatia] 1924ko erroldan - [Los chistes de Azpilicueta Viguera](https://azpilikueta.eus/es/2025/03/26/los-chistes-de-azpilicueta-viguera/) - El que fuera alcalde de San Sebastián los años 1948 y 1949, Feliz Azpilicueta Viguera, publicó por su cuenta, al menos, tres libros: Microconchas de la bahía de San Sebastián (2002), 500 chistes clasificados (1995) y 500 chistes clasificados 2 (1997). Esas dos recopilaciones de chistes llevan una presentación de Camilo José Cela que coloca - [Lekunberri en cifras de hace cien años (I)](https://azpilikueta.eus/es/2025/03/01/lekunberri-en-cifras-de-hace-cien-anos-i/) - En el censo de Lekunberri de 1924 recogieron los datos de 664 personas, distribuidas en 129 viviendas: 345 mujeres (51,96%) y 319 hombres (48,04%) . Además, en el convento de las clarisas vivían 31 monjas. Sumergirse en los datos de aquel censo ofrece una excelente oportunidad para realizar una radiografía de Lekunberri de aquella época. - [Lekunberri duela ehun urteko zenbakitan (I)](https://azpilikueta.eus/2025/02/10/lekunberri-duela-ehun-urteko-zenbakitan/) - 1924. urtean egin zuten Lekunberriko erroldan 664 pertsonaren datuak bildu zituzten: 345 emakume (%51,96) eta 319 gizon (%48,04) 129 etxebizitzetan banatuak. Horietaz aparte 31 moja bizi ziren klaratarren komentuan. Zentsu hartako datuetan murgiltzeak aukera aparta eskaintzen du garai hartako Lekunberriren erradiografia egiteko. [Mailope aldizkarian 2024ko abenduan argitaraturiko erreportajea] 1924ko martxoan, Primo de Riveraren diktadura bete-betean - [María Azpilicueta, anónima popular](https://azpilikueta.eus/es/2024/11/28/maria-azpilicueta-anonima-popular/) - Hace nueve años, Diario de Navarra publicó un artículo sobre una tía abuela nuestra en la sección Anónimos Populares de la sección Calles y Barrios de la sección Pamplona y la Cuenca de la sección Navarra. El artículo estaba firmado por la periodista leitzarra Pilar Fernández Larrea que ya llevaba años publicando artículos cercanos sobre - [Maria Azpilicueta, anonimo popularra](https://azpilikueta.eus/2024/11/28/maria-azpilicueta-anonimo-popularra/) - Duela bederatzi urte, Diario de Navarra egunkariak gure izeba zahar baten inguruko artikulua argitaratu zuen Nafarroa saileko Iruñea eta Iruñerria azpisaileko Kaleak eta auzoak ataleko Anonimo popularrak azpiatalean. Pilar Fernandez Larrea izeneko kazetari leitzarrak sinatu zuen artikulua. Fernandezek urteak eman zituen larunbatetan goiburu horrekin pertsona ezezagunei buruzko artikulu hurbilak argitaratzen, “kazetaritza humanoa” deitzen duten hori - [Entrevista a Asier Azpilikueta (2003)](https://azpilikueta.eus/es/2024/10/18/entrevista-a-asier-azpilikueta-2003/) - Desde 1998, en mi irregular carrera periodística, he realizado cientos (¿miles?) de entrevistas, sea para ser publicadas en ese formato, sea para obtener información de cara a completar algún reportaje o artículo. Pero en lo que respecta a la prensa escrita -otra cosa es la radio- pocas veces he estado al otro lado de la - [Elkarrizketa Asier Azpilikuetari (2003)](https://azpilikueta.eus/2024/10/15/elkarrizketa-asier-azpilikuetari-2003/) - 1998an hasitako nire kazetari ibilbide gorabeheratsuan ehunka (milaka?) elkarrizketa egin izan ditut; batzuk elkarrizketa moduan argitaratuak, bertze batzuk erreportajeak edo artikuluak osatzeko informazio iturri gisa eginak. Baina prentsa idatziari dagokionez -bertzerik da irratian-, gutxitan egon izan naiz grabagailuaren bertze aldean. Nire gauzei buruz kontatzeko gauza interesgarri handirik ez baitut izan inoiz. 2003an desgrazia erraldoia pairatu - [Nicetaren alarguntza bikotza](https://azpilikueta.eus/2023/12/26/nicetaren-alarguntza-bikotza/) - Zorte txarra izan zuen bizitzan Niceta Garcia El Busto lizarratarrak (1886-1940), Lezaungo bi semerekin ezkondu eta biak ala biak nahiko gazte hil baitzitzaizkion. Tira, jakina, zorte txarragoa izan zuten bi senar defuntuek, baina Nicetak gainditu behar izan zituen oztopoak ez ziren nolanahikoak izan. 1906an Pedro Azpilicueta Goñi lezaundarrarekin ezkondu zen Niceta, eta 1912an, Andres Azpilicueta - [Cuatro oficiales carlistas](https://azpilikueta.eus/es/2024/02/24/cuatro-oficiales-carlistas/) - Hay varias formas de saber de nuestros antepasados, y una de ellas es buscar referencias de personas que se encuentran en libros de una u otra temática y leer detenidamente. Por ejemplo, podemos coger el tremendo trabajo Militares carlistas navarros (1833-1849)1 y rebuscar en la lista de 451 oficiales carlistas de la Primera Guerra Carlista - [Lau ofizial karlista](https://azpilikueta.eus/2024/02/16/lau-ofizial-karlista/) - Badira hainbat modu gure arbasoen berri izateko, eta horietako bat da gai bateko edo bertzeko liburuetan izaten diren pertsonen aipamenak bilatzea eta arretaz irakurtzea. Konparazio batera, har dezakezu Militares carlistas navarros (1833-1849)1 lan itzela eta bertan xehe-xehe dokumentaturik dauden Lehen Karlistaldiko 451 ofizial karlisten zerrenda arakatu, zure aurrekoak nafarrak baldin baziren aukera anitz baituzu baten - [Donostiako alkatearen metroa](https://azpilikueta.eus/2024/03/28/donostiako-alkatearen-metroa/) - Ziurrenik, Donostia izan da Azpilikueta deiturako inor alkate izan duen hiririk handiena. Zehazki, Felix Azpilicueta Viguera izeneko bat1 izan zen Gipuzkoako hiriburuko udalburua 1948 eta 1949 urteetan, hau da, frankismoa bete-betean zela. Ez dakigu bera alkatea zela bururatu ote zitzaion Donostian lur azpiko trena eraikitzea -bertze batzuei aurrerago bururatu zitzaien bezala-, baina herri lanekin loturiko - [El metro del alcalde de San Sebastián](https://azpilikueta.eus/es/2024/04/01/el-metro-del-alcalde-de-san-sebastian/) - Seguramente, San Sebastián es la ciudad más grande que haya tenido a alguien de apellido Azpilicueta como alcalde. Concretamente uno de nombre Félix Azpilicueta Viguera1, que fue primer edil de la capital de Gipuzkoa en los años 1948 y 1949, es decir, en pleno franquismo. No sabemos si mientras fue alcalde se le ocurrió construir - [El cromo de Jesús Luis Azpilicueta](https://azpilikueta.eus/es/2024/03/10/el-cromo-de-jesus-luis-azpilicueta/) - Está claro que entre todos los futbolistas de élite que han llevado el apellido Azpilicueta, Cesar Azpilicueta es el más conocido. Pero ha habido más. Por ejemplo el pamplonés Jesús Luis Azpilicueta García1, que jugó en la Primera División española durante las temporadas 1978-79 y 1979-80, en el Espanyol2. Después de conseguir el ascenso a - [Jesus Luis Azpilicuetaren kromoa](https://azpilikueta.eus/2024/03/08/jesus-luis-azpilicuetaren-kromoa/) - Bistan da Azpilikueta abizena duten puntako futbolarien artean Cesar Azpilicueta dela ezagunena. Baina izan dira gehiago. Adibidez Jesus Luis Azpilicueta Garcia iruindarra1, 1978-79 eta 1979-80 denboraldietan Espainiako Lehen Mailan jokatu zuena, Espanyol2 futbol taldean hain zuzen ere. Eivissa3 taldearekin Bigarren B mailara igo eta gero, 1978ko udan ailegatu zen Jesus Luis Azpilicueta Bartzelonako perikitoen taldera, - [Epi y Ramos (1943)](https://azpilikueta.eus/es/2023/10/20/epi-y-ramos-1943/) - Epifanio Azpilicueta García (1918-1988) y Ramos Sola Martín (1918-2014), andaban juntos, por lo menos, desde principios de 1941. Les hicieron esta foto en Pamplona, durante los sanfermines de 1943. Lucen trajes elegantes. Estarían recién casados, o a punto de casarse, porque su primer hijo nació un año después. Sabemos que la foto es de sanfermines - [Epi eta Ramos (1943)](https://azpilikueta.eus/2023/10/20/epi-eta-ramos-1943/) - Epifanio Azpilicueta Garcia (1918-1988) eta Ramos Sola Martin (1918-2014), gutxienez, 1941. urtearen hasieratik zebiltzan elkarrekin. Argazki hau 1943ko sanferminetan egin zieten, Iruñean, dotore-dotore jantzita zeudela. Ezkonberritan izanen ziren, edo ezkontzear, lehenbiziko semea urtebete geroago jaio baitzitzaien. Argazkia 1943ko sanferminetakoa dela badakigu atzean horixe idatzi zuelako norbaitek arkatzez. Atzeko alde horretan argazkia errebelatu zuen Iruñeko dendaren - [Niceta e hijos (1936)](https://azpilikueta.eus/es/2024/02/01/niceta-e-hijos-1936/) - Epifanio Azpilicueta García en 1936 tenía 18 años y participó desde el primer día en el golpe de estado que trajo la Guerra Civil. Tal y como se describe en su ficha de combatiente que guardan en el Archivo General de Navarra, fue “voluntario del 19 de julio” y estuvo enrolado en el Tercio del - [El requeté Epi (1936)](https://azpilikueta.eus/es/2023/12/16/el-requete-epi-1936/) - Epifanio Azpilicueta García (1918-1988) fue requeté voluntario en el levantamiento nacional-católico-fascista de 1936, desde el mismo 19 de julio. Es decir, muy probablemente estuvo preparando la guerra bastante antes de que estallase la Guerra Civil. Nada más perpretarse el golpe de Estado fue enviado a España centro con el Tercio del Rey. Ayudó a tomar - [El carné requeté de Epi](https://azpilikueta.eus/es/2023/11/26/el-carne-requete-de-epi-2/) - Carné de requeté de Epifanio Azpilicueta García, de la Guerra Civil, con número 4410. El carné es de cartón, tiene forma de librillo, y está muy usado. En la portada, arriba, aparece el escudo de Navarra, grabado en dorado, y con un diseño muy parecido al actual; justo debajo está el lema cuádruple carlista (Dios, - [Epiren errekete txartela](https://azpilikueta.eus/2023/11/26/epiren-errekete-txartela-2/) - Epifanio Azpilicueta Garciaren errekete txartela, Gerra Zibil garaikoa, 4410 zenbakiduna. Txartela kartoizkoa da, liburu txiki itxurakoa, eta oso erabilia dago. Azalean, goian, Nafarroako armarria agertzen da, grabatu urrekaran, eta gaur egungo diseinuaren oso antzekoa du; horren azpian karlisten lelo laukoitza dago (Dios, Patria, Fueros, Rey); erdian “Requetés de Navarra” idatzita dago; beherago lis lore txiki - [Epi erreketea (1936)](https://azpilikueta.eus/2023/12/14/epi-erreketea-1936/) - Epifanio Azpilicueta Garcia (1918-1988) errekete boluntarioa izan zen 1936ko altxamendu nazional-katoliko-faxistan, uztailaren 19tik. Alegia, litekeena da Gerra Zibila hasi baino lehen ibili izana gerrarako prestatzen. Estatu kolpea jo bezain laster Espainia erdialdera bidali zuten, karlisten Erregearen Tertzioarekin. Somosierra (Madril), Navafria (Segovia) eta Sigüenza (Guadalajara) hartzen lagundu zuen. 1937ko abuztuan Legioan sartu zen eta urte hartako - [Niceta eta seme-alabak (1936)](https://azpilikueta.eus/2024/02/01/niceta-eta-seme-alabak-1936/) - Epifanio Azpilicueta Garciak 18 urte zituen 1936an eta lehen egunetik hartu zuen parte Gerra Zibila ekarri zuen estatu kolpean. Nafarroako Artxibo Nagusian gordetzen duten bere soldadu fitxan idatzita dagoenez, "uztailaren 19ko boluntarioa" izan zen eta erreketeen Erregearen Tertzioan hartu zuen parte. Unitate militar hori uztailaren 19an berean abiatu zen Somosierrarantz (Madril). Hortaz, artikulu honen argazkiak - [La doble viudez de Niceta](https://azpilikueta.eus/es/2023/12/30/la-doble-viudez-de-niceta/) - La estellica Niceta García El Busto (1886-1940) tuvo mala suerte en la vida, ya que se casó con dos hijos de Lezaun y ambos dos se le murieron bastante jóvenes. A ver, por supuesto, los difuntos maridos tuvieron más mala suerte aún, pero los obstáculos que tuvo que superar Niceta no fueron pequeños. Niceta contrajo - [*Azpiricueta y Belsue](https://azpilikueta.eus/es/2024/01/17/azpiricueta-y-belsue-2/) - El originario de Zurukuain Felix Azpilicueta Martínez que se enriqueció produciendo y vendiendo vinos de Rioja fue pionero en muchas cosas; como por ejemplo, diversificando su actividad y negocios en varios sectores. Así, junto a uno de apellido Belsue creó la sociedad Azpilicueta y Belsue, en 1902 en Alfaro (Rioja, España)1, que producía, envasaba y - [*Azpiricueta y Belsue](https://azpilikueta.eus/2024/01/12/azpiricueta-y-belsue/) - Errioxako ardoekin aberastu zen Felix Azpilicueta Martinez zurukuaindarra aitzindaria izan zen hainbat gauzatan; hala nola, bere jarduerak eta negozioak zenbait sektoretan dibertsifikatzen. Adibidez, Belsue abizeneko batekin Azpilicueta y Belsue sozietatea sortu zuen, 1902an Alfaron (Errioxa, Espainia)1, La Riojana markako kontserbak ekoitzi, ontziratu eta merkaturatu zituena. La Riojanak publizitatea erabiltzen zuen. Hain zuzen ere, artikulu honetan - [Felix Azpilicueta Martinez](https://azpilikueta.eus/2024/01/06/felix-azpilicueta-martinez/) - Deierriko Zurukuain herrian jaio zen Felix Azpilicueta Martinez, 1856an. Aita, Patricio Azpilicueta, bertakoa zen eta ama, Gervasia Martinez, Aiegikoa, baina Fuenmayorren (Errioxa, Espainia) ba omen zituen senideak eta ondasun batzuk, eta hara joan zen Felix semea 1872an, 16 urte eskasekin, ondasun haiek eta jangaien denda bat kudeatzera. 1875ean Gregoria Gonzalorekin ezkondu zen, herriko bi familia - [Félix Azpilicueta Martínez](https://azpilikueta.eus/es/2024/01/08/felix-azpilicueta-martinez-2/) - Félix Azpilicueta Martínez nació en Zurukuain (Valle de Yerri) en 1856. Su padre, Patricio Azpilicueta, era de allí y su madre, Gervasia Martínez, de Aiegi, pero debía de tener parientes y bienes en Fuenmayor (La Rioja, España), y allí fue su hijo Félix en 1872, con apenas 16 años, a gestionar esos bienes y una - [Osaba Vidal New Yorken](https://azpilikueta.eus/2023/12/06/osaba-vidal-new-yorken/) - Vidal Azpilicueta Goñi (1891-1979) Nafarroako zenbait herritan bizi izan zen (Lezaun, Bizkarreta, Leitza...), baina urrutira ere joan izan zen bolada batez bizitzera. New Yorkeko Ellis uharteko immigrazio zentroko hiru agirik kontatzen digute 1921ko maiatzaren 21ean ailegatu zela AEBetara, Le Havretik (Frantzia) abiatu zen SS Lafayette itsasontzian. 1. agiriko informazioa1 familia izena: Azpilicueta / ponte izena: - [Marizulete y el perro rabioso](https://azpilikueta.eus/es/2023/12/04/marizulete-y-el-perro-rabioso/) - Desde que un tal Pedro Sanz de Azpilcueta se mudara de Azpilkueta a Lezaun hacia 1470, han sido cientos (miles?) los Azpilicuetas que han vivido en esta localidad navarra. Hace unos años, el cronista de Lezaun Francisco Argandoña recopiló numerosas historias de su pueblo en el libro doble Lezáun, pie de Sierra de Andía. Y - [Marizulete eta zakur amorratua](https://azpilikueta.eus/2023/12/01/marizulete-eta-zakur-amorratua/) - Pedro Sanz de Azpilcueta izeneko bat 1470. urtearen inguruan Azpilkuetatik Lezaunera bizitzera joan zenetik, ehunka izan dira (milaka?) herri horretan bizi izan diren Azpilikueta abizenekoak. Duela urte batzuk, Francisco Argandoña Lezaungo kronikariak bere herriko makina bat istorio bildu zituen Lezáun, pie de Sierra de Andía liburu bikoitzean. Eta beraz, ezinbertzean, Argandoñaren liburuan hainbat pasartetan agertzen - [Zurukuaingo armarria](https://azpilikueta.eus/2023/11/26/zurukuaingo-armarria-2/) - Azpilikuetatar askok gordeak dituzte Executorial de hidalguía de los Azpilicuetas izenburuko dokumentuaren kopiak, edo fotokopiak, edo fotokopien fotokopiak. Agiri horrek 1773an gertaturiko epaiketa baten berri ematen du. Orduko hartan, Pedro Geronimo de Azpilicueta izeneko batek azpilikuetatarren armarria paratu zuen Zurukuaingo bere etxearen aitzinaldean. Eta salaketa jarri zioten horregatik, horretarako eskubidea ez zuelakoan. Aitzitik, epaiketan Pedro - [El escudo de Zurukuain](https://azpilikueta.eus/es/2023/11/26/el-escudo-de-zurukuain-2/) - Muchos Azpilicuetas conservan copias, o fotocopias, o fotocopias de las fotocopias del documento titulado Executorial de hidalguía de los Azpilicuetas. Este documento da cuenta de un juicio ocurrido en 1773. Entonces, un tal Pedro Gerónimo de Azpilicueta colocó el escudo de los Azpilicueta en la fachada de su casa de Zurukuain. Y lo denunciaron, por - ["A las ocho donde siempre"](https://azpilikueta.eus/es/2023/11/03/a-las-ocho-donde-siempre/) - Tarjeta de visita de Epifanio Azpilicueta García (1918-1988) con un mensaje en el reverso para Ramos Sola Martín, escrito y firmado por Epi a lápiz. En el anverso impreso aparece en el centro el nombre de “Epifanio Azpilicueta”, y arriba a la izquierda hay un símbolo carlista: un águila bicéfala con la cruz de Borgoña - ["Zortzietan betiko tokian"](https://azpilikueta.eus/2023/10/29/zortzietan-betiko-tokian/) - Epifanio Azpilicueta Garciaren (1918-1988) bisita txartel bat, atzeko aldean Ramos Sola Martini (1918-2014) idatzitako mezua duena, Epik arkatzez idatzia eta sinatua. Aitzineko alde inprimatuan "Epifanio Azpilicueta" izena ageri da, erdi-erdian. Goian ezkerrean, karlisten ikur bat dago: Bi buruko arranoa, barnean Borgoinako gurutzea duena, eta azpian karlisten lelo laukoitza duena, siglekin adierazia (D. P. F. R.; - [Azpilikuetatarrak 'Nafarren Ohorezko Liburua'-n](https://azpilikueta.eus/2023/10/22/azpilikuetatarrak-nafarren-ohorezko-liburuan/) - 1893. urteko maiatzean Espainiako Ogasun ministroa, Gamazo abizeneko hura, saiatu zen Nafarroari gelditzen zitzaion hondarreko foru erregimena kentzen. Urtebetez protesta itzelak izan ziren, eta horiei guztiei Gamazada izena eman zitzaien. Askotariko protesta ekintzak izan ziren. Baina horien guztien artean bat nahi nuke nabarmendu, sinadura bilketa masiboarena hain zuzen. 1894ko ekainean Nafarren Ohorezko Liburua izenekoa igorri - [Azpilicuetas en el 'Libro de Honor de los Navarros'](https://azpilikueta.eus/es/2023/10/29/azpilicuetas-en-el-libro-de-honor-de-los-navarros/) - En mayo de 1893 el ministro de Hacienda español, aquel de apellido Gamazo, intentó suprimir el régimen foral residual que le quedaba a Navarra. Durante un año hubo grandes protestas y al conjunto de ellas se les llamó Gamazada. Hubo múltiples actos de protesta. Pero me gustaría destacar uno de ellos, el de la recogida - [El certificado de Euskaltzaindia](https://azpilikueta.eus/es/2023/10/14/el-certificado-de-euskaltzaindia/) - Asier Azpilikueta Aragón, en los trámites para modificar la grafía de su primer apellido, tuvo que solicitar a Euskaltzaindia un certificado en el que se certificaba que la "transcripción" del apellido Azpilicueta "según las normas de la ortografía euskérica" era Azpilikueta. Lo hizo en el verano de 1996. El certificado fue firmado por el representante - [Euskaltzaindiaren ziurtagiria](https://azpilikueta.eus/2023/10/13/euskaltzaindiaren-ziurtagiria/) - Asier Azpilikueta Aragonek, bere lehen abizenaren grafia aldatzeko tramiteetan, Euskaltzaindiari eskatu behar izan zion ziurtagiri bat non ziurtatzen baitzen Azpilicueta deitura euskal grafiarekin idatzita Azpilikueta zela. 1996ko udan egin zuen hori. Ziurtagiria garai hartako Euskaltzaindiaren Nafarroako ordezkariak sinatu zuen, Jose Maria Satrustegi Zubeldiak, eta 1996ko abuztuaren 7an egin zuen. Ziurtagiriak goian erdian Euskaltzaindiaren ikur finkoa - [Azpilicuetatik Azpilikuetara](https://azpilikueta.eus/2023/09/30/azpilicuetatik-azpilikuetara/) - Batek daki, memoriak halakoetan huts egiten baitu, baina erranen nuke nik beti idatzi izan dudala Azpilikueta, K-rekin. Espainiako nortasun agirian, baina, Azpilicueta jarri zidaten ‒aitak abizena ekarritako moduan‒ eta, horregatik, agiri ofizial guztietan halaxe agertzen zitzaidan idatzirik. Harik eta 1996an aldatu nuen arte. Garai hartan, sekulako odisea izaten zen deituraren grafia aldatzea, hainbat gauza eskatzen - [De Azpilicueta a Azpilikueta](https://azpilikueta.eus/es/2023/09/30/de-azpilicueta-a-azpilikueta/) - No estoy muy seguro, ya que la memoria suele fallar en estas ocasiones, pero yo diría que siempre he escrito Azpilikueta, con K. Aunque, claro, en el DNI me pusieron Azpilicueta ‒que es como me lo trajo mi padre‒ y, por eso, en todos los documentos oficiales me lo escribían así. Hasta que lo cambié ## Orrialdeak - [Índice de artículos](https://azpilikueta.eus/indice-de-articulos/) - Artikuluen indizea, argitaratze hurrenkeraren arabera ordenatua. Lehen izenburua euskarazko bertsioari dagokio, eta bigarrena, gaztelaniazkoari. Bi izenburuen arteko ikonoak artikuluaren kategoria zehazten du. 01 Azpilicuetatik Azpilikuetara De Azpilicueta a Azpilikueta 02 Euskaltzaindiaren ziurtagiria El certificado de Euskaltzaindia 03 Maria tristearen tristura La tristeza de la triste María 04 Epi eta - [Sin IA](https://azpilikueta.eus/es/lo-de-la-web/sin-ia/) - Todos los textos e imágenes contenidos en este sitio web han sido creados sin el uso de inteligencia artificial creativa (generative AI), sin excepción alguna. Es decir, han sido realizados por personas de carne y hueso, y nos parece que en estos tiempos agitados es una cuestión que merece ser destacada. - [AA-rik gabe](https://azpilikueta.eus/webgunekoa/aa-rik-gabe/) - Webgune honetan dauden testu eta irudi guztiak adimen artifizial sortzailea (generative AI) erabili gabe sortu izan dira, salbuespenik gabe. Alegia, hezur haragizko pertsonek egin izan dituzte, eta iruditzen zaigu garrantzitsua dela bizi dugun garai nahasi honetan horixe nabarmentzea. - [Indize onomastikoa](https://azpilikueta.eus/indize-onomastikoa/) - A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - Ñ - O - P - Q - R - S - T - U - V - W - X - Y - Z Acebo Pando, - [WEBGUNEKOA](https://azpilikueta.eus/webgunekoa/) - Zer da hau? Parte hartu Kontaktua Gardentasuna AA-rik gabe - [Transparencia](https://azpilikueta.eus/es/lo-de-la-web/transparencia/) - Este sitio web lo ha creado Asier Azpilikueta Aragón, con la ayuda técnica de Mikel Azpilikueta Lusarreta. Este sitio web no tiene ningún ánimo de lucro. Hasta el momento, crear y mantener este sitio web ha acarreado estos gastos (en euros): Dominio protec. Whois Hosting total 2022 24,19 0 0 24,19 2023 25,41 0 - [Gardentasuna](https://azpilikueta.eus/webgunekoa/gardentasuna/) - Webgune hau Asier Azpilikueta Aragon-ek sortu du, Mikel Azpilikueta Lusarreta-ren laguntza teknikoarekin. Webgune honek ez du diru irabazi asmorik. Orain arte, webgune hau sortzeak eta mantentzeak gastu ekonomiko hauek ekarri ditu (eurotan): Domeinua Whois babesa Hosting guztira 2022 24,19 0 0 24,19 2023 25,41 0 59,22 84,63 2024 24,79 0 39,43 64,22 2025 33,87 - [Galería de fotos](https://azpilikueta.eus/es/galeria-de-fotos/) - · Nahiago baduzu, EUSKARAZ nabigatzen ahal duzu. · Cada foto está ligada a un artículo. Accede a esos artículos haciendo una búsqueda concreta en el buscador. - [Participa](https://azpilikueta.eus/es/lo-de-la-web/participa2/) - Tienes una historia sobre Azpilicuetas que quieres contar. O una bonita foto. O un documento especial. O algo interesante sobre genealogía... Si es así, contáctanos y lo meteremos en la web. Siempre y cuando aceptes y cumplas unas sencillas reglas. El contenido tiene que ser sobre Azpilicuetas. De acuerdo, ¿pero quiénes son los Azpilicuetas? Los - [Foto galeria](https://azpilikueta.eus/foto-galeria/) - · Si lo prefieres, puedes navegar en CASTELLANO. · Argazkietako bakoitza artikulu batekin loturik dago. Zoaz artikuluetara bilatzailean bilaketa zehatza eginez. - [¿Qué es esto?](https://azpilikueta.eus/es/lo-de-la-web/que-es-esto/) - Este no es un sitio web sobre Azpilkueta (Baztan) y sus gentes. Este es un sitio web sobre las personas que tienen o han tenido el apellido Azpilicueta, Azpilikueta, Azpilcueta... Da igual de qué época sean, de dónde sean, de qué clase, si han protagonizado alguna hazaña o no. La única condición para aparecer aquí - [Zer da hau?](https://azpilikueta.eus/webgunekoa/honi-buruz/) - Hau ez da Azpilkueta (Baztan) eta bere herritarrei buruzko webgune bat. Azpilicueta, Azpilikueta, Azpilcueta... abizena duten edo izan duten pertsonei buruzko webgunea da hau. Berdin dio zein garaitakoak diren, nongoak diren, zein mailatakoak, edo ekintza gogoangarririk egin duten ala ez. Hemen agertzeko baldintza bakarra da (baina baita nahitaezkoa ere) Azpilicueta-Azpilikueta abizena izatea (izenetik nahiko hurbil, - [LO DE LA WEB](https://azpilikueta.eus/es/lo-de-la-web/) - ¿Qué es esto? Participa Contacto Transparencia - [Parte hartu](https://azpilikueta.eus/webgunekoa/parte-hartu/) - Azpilikuetatarrei buruzko istorioren bat duzu kontatzeko. Edo argazki zahar polit bat. Edo agiri bereziren bat. Edo genealogia kontu interesgarriren bat... Bada, kontaktatu gurekin eta webgune honetan sartuko dugu. Betiere arau xume batzuk onartuz eta betez. Edukiak azpilikuetatarrei buruzkoa izan behar du. Ados, baina nor dira azpilikuetatarrak? Azpilikueta abizena dutenak, noski. Baina pertsona baten abizenen zerrendan, - [Contacto](https://azpilikueta.eus/es/lo-de-la-web/contacto/) - ¿Has encontrado una errata? ¿Hemos puesto mal algún dato? ¿Tienes alguna historia de Azpilicuetas que contar (un documento, una foto...)? Ponte en contacto con nosotros rellenando el siguiente formulario: - [Kontaktua](https://azpilikueta.eus/webgunekoa/kontaktua/) - Errata bat aurkitu duzu? Datu bat gaizki paratu dugu? Baduzu azpilikuetatarrei buruzko istorioren bat kontatzeko? Edo agiri bat, edo argazki bat... Jar zaitez kontaktuan gurekin ondoko formularioa betez. ## Kategoriak - [Uncategorized](https://azpilikueta.eus/category/uncategorized/) - [Uncategorized](https://azpilikueta.eus/es/category/uncategorized-es/) - [Genealogia](https://azpilikueta.eus/category/genealogia/) - [Genealogía](https://azpilikueta.eus/es/category/genealogia-es/) - [Agiriak](https://azpilikueta.eus/category/agiriak/) - [Documentos](https://azpilikueta.eus/es/category/documentos/) - [Istorioak](https://azpilikueta.eus/category/istorioak/) - [Argazkiak](https://azpilikueta.eus/category/argazkiak/) - [Biografiak](https://azpilikueta.eus/category/biografiak/) - [Historias](https://azpilikueta.eus/es/category/historias/) - [Biografías](https://azpilikueta.eus/es/category/biografias/) - [Fotos](https://azpilikueta.eus/es/category/fotos/) ## Etiketak - [Zurukuain](https://azpilikueta.eus/tag/zurukuain/) - [XVIII](https://azpilikueta.eus/tag/xviii/) - [XVIII](https://azpilikueta.eus/es/tag/xviii-es/) - [Zurukuain](https://azpilikueta.eus/es/tag/zurukuain-es/) - [XX](https://azpilikueta.eus/tag/xx/) - [Iruñea](https://azpilikueta.eus/tag/irunea/) - [Gerra Zibila](https://azpilikueta.eus/tag/gerra-zibila/) - [1936](https://azpilikueta.eus/tag/1936/) - [Pamplona](https://azpilikueta.eus/es/tag/pamplona/) - [Guerra Civil](https://azpilikueta.eus/es/tag/guerra-civil/) - [1936](https://azpilikueta.eus/es/tag/1936-es/) - [XX](https://azpilikueta.eus/es/tag/xx-es/) - [euskara](https://azpilikueta.eus/tag/euskara/) - [Euskaltzaindia](https://azpilikueta.eus/tag/euskaltzaindia/) - [Azpilkueta](https://azpilikueta.eus/tag/azpilkueta/) - [etimologia](https://azpilikueta.eus/tag/etimologia/) - [euskera](https://azpilikueta.eus/es/tag/euskera/) - [Azpilkueta](https://azpilikueta.eus/es/tag/azpilkueta-es/) - [etimologia](https://azpilikueta.eus/es/tag/etimologia-es/) - [Euskaltzaindia](https://azpilikueta.eus/es/tag/euskaltzaindia-es/) - [XV](https://azpilikueta.eus/tag/xv/) - [Xabier](https://azpilikueta.eus/tag/xabier/) - [Javier](https://azpilikueta.eus/es/tag/javier/) - [XVI](https://azpilikueta.eus/es/tag/xvi/) - [XV](https://azpilikueta.eus/es/tag/xv-es/) - [XVI](https://azpilikueta.eus/tag/xvi-eu/) - [1943](https://azpilikueta.eus/tag/1943/) - [sanferminak](https://azpilikueta.eus/tag/sanferminak/) - [sanfermines](https://azpilikueta.eus/es/tag/sanfermines/) - [1943](https://azpilikueta.eus/es/tag/1943-es/) - [XIX](https://azpilikueta.eus/tag/xix/) - [Gamazada](https://azpilikueta.eus/tag/gamazada/) - [Deierri](https://azpilikueta.eus/tag/deierri/) - [Valle de Yerri](https://azpilikueta.eus/es/tag/valle-de-yerri/) - [Gamazada](https://azpilikueta.eus/es/tag/gamazada-es/) - [XIX](https://azpilikueta.eus/es/tag/xix-es/) - [Lezaun](https://azpilikueta.eus/tag/lezaun/) - [Lezaun](https://azpilikueta.eus/es/tag/lezaun-es/) - [1921](https://azpilikueta.eus/tag/1921/) - [New York](https://azpilikueta.eus/tag/new-york/) - [emigrazioa](https://azpilikueta.eus/tag/emigrazioa/) - [emigración](https://azpilikueta.eus/es/tag/emigracion/) - [Nueva York](https://azpilikueta.eus/es/tag/nueva-york/) - [1921](https://azpilikueta.eus/es/tag/1921-es/) - [1949](https://azpilikueta.eus/es/tag/1949/) - [1949](https://azpilikueta.eus/tag/1949-eu/) - [1996](https://azpilikueta.eus/es/tag/1996/) - [1893](https://azpilikueta.eus/es/tag/1893/) - [1893](https://azpilikueta.eus/tag/1893-eu/) - [espeleologia](https://azpilikueta.eus/tag/espeleologia/) - [espeleologia](https://azpilikueta.eus/es/tag/espeleologia-es/) - [istripuak](https://azpilikueta.eus/tag/istripuak/) - [Lekunberri](https://azpilikueta.eus/tag/lekunberri/) - [Azpirotz](https://azpilikueta.eus/tag/azpirotz/) - [accidentes](https://azpilikueta.eus/es/tag/accidentes/) - [Azpirotz](https://azpilikueta.eus/es/tag/azpirotz-es/) - [Lekunberri](https://azpilikueta.eus/es/tag/lekunberri-es/) - [Errioxa](https://azpilikueta.eus/tag/errioxa/) - [ardoak](https://azpilikueta.eus/tag/ardoak/) - [1881](https://azpilikueta.eus/tag/1881/) - [vinos](https://azpilikueta.eus/es/tag/vinos/) - [Rioja](https://azpilikueta.eus/es/tag/rioja/) - [1881](https://azpilikueta.eus/es/tag/1881-es/) - [Guerra de Marruecos](https://azpilikueta.eus/es/tag/guerra-de-marruecos/) - [Marokoko Gerra](https://azpilikueta.eus/tag/marokoko-gerra/) - [iragarkiak](https://azpilikueta.eus/tag/iragarkiak/) - [elikagaiak](https://azpilikueta.eus/tag/elikagaiak/) - [karlistak](https://azpilikueta.eus/tag/karlistak/) - [Karlistaldiak](https://azpilikueta.eus/tag/karlistaldiak/) - [1833](https://azpilikueta.eus/tag/1833/) - [carlistas](https://azpilikueta.eus/es/tag/carlistas/) - [Carlistadas](https://azpilikueta.eus/es/tag/carlistadas/) - [1833](https://azpilikueta.eus/es/tag/1833-es/) - [kirolariak](https://azpilikueta.eus/tag/kirolariak/) - [deportistas](https://azpilikueta.eus/es/tag/deportistas/) - [Donostia](https://azpilikueta.eus/tag/donostia/) - [San Sebastián](https://azpilikueta.eus/es/tag/san-sebastian/) - [XXI](https://azpilikueta.eus/tag/xxi/) - [XXI](https://azpilikueta.eus/es/tag/xxi-es/) - [liburuak](https://azpilikueta.eus/tag/liburuak/) - [Amaiur](https://azpilikueta.eus/tag/amaiur/) - [Hondarribia](https://azpilikueta.eus/tag/hondarribia/) - [1522](https://azpilikueta.eus/tag/1522/) - [1522](https://azpilikueta.eus/es/tag/1522-es/) - [Amaiur](https://azpilikueta.eus/es/tag/amaiur-es/) - [ikus-entzunezkoak](https://azpilikueta.eus/tag/ikus-entzunezkoak/) - [audiovisuales](https://azpilikueta.eus/es/tag/audiovisuales/) - [osasuna](https://azpilikueta.eus/tag/osasuna/) - [salud](https://azpilikueta.eus/es/tag/salud/) ## Tags - [EUSKARA](https://azpilikueta.eus/) - [CASTELLANO](https://azpilikueta.eus/es/)