Zorte txarra izan zuen bizitzan Niceta Garcia El Busto lizarratarrak (1886-1940), Lezaungo bi semerekin ezkondu eta biak ala biak nahiko gazte hil baitzitzaizkion. Tira, jakina, zorte txarragoa izan zuten bi senar defuntuek, baina Nicetak gainditu behar izan zituen oztopoak ez ziren nolanahikoak izan. 1906an Pedro Azpilicueta Goñi lezaundarrarekin ezkondu zen Niceta, eta 1912an, Andres Azpilicueta…
Epifanio Azpilicueta Garcia (1918-1988) errekete boluntarioa izan zen 1936ko altxamendu nazional-katoliko-faxistan, uztailaren 19tik. Alegia, litekeena da Gerra Zibila hasi baino lehen ibili izana gerrarako prestatzen. Estatu kolpea jo bezain laster Espainia erdialdera bidali zuten, karlisten Erregearen Tertzioarekin. Somosierra (Madril), Navafria (Segovia) eta Sigüenza (Guadalajara) hartzen lagundu zuen. 1937ko abuztuan Legioan sartu zen eta urte hartako…
Vidal Azpilicueta Goñi (1891-1979) Nafarroako zenbait herritan bizi izan zen (Lezaun, Bizkarreta, Leitza…), baina urrutira ere joan izan zen bolada batez bizitzera. New Yorkeko Ellis uharteko immigrazio zentroko hiru agirik kontatzen digute 1921ko maiatzaren 21ean ailegatu zela AEBetara, Le Havretik (Frantzia) abiatu zen SS Lafayette itsasontzian. 1. agiriko informazioa1 familia izena: Azpilicueta / ponte izena:…
Pedro Sanz de Azpilcueta izeneko bat 1470. urtearen inguruan Azpilkuetatik Lezaunera bizitzera joan zenetik, ehunka izan dira (milaka?) herri horretan bizi izan diren Azpilikueta abizenekoak. Duela urte batzuk, Francisco Argandoña Lezaungo kronikariak bere herriko makina bat istorio bildu zituen Lezáun, pie de Sierra de Andía liburu bikoitzean. Eta beraz, ezinbertzean, Argandoñaren liburuan hainbat pasartetan agertzen…
Epifanio Azpilicueta Garciaren errekete txartela, Gerra Zibil garaikoa, 4410 zenbakiduna. Txartela kartoizkoa da, liburu txiki itxurakoa, eta oso erabilia dago. Azalean, goian, Nafarroako armarria agertzen da, grabatu urrekaran, eta gaur egungo diseinuaren oso antzekoa du; horren azpian karlisten lelo laukoitza dago (Dios, Patria, Fueros, Rey); erdian “Requetés de Navarra” idatzita dago; beherago lis lore txiki…
Azpilikuetatar askok gordeak dituzte Executorial de hidalguía de los Azpilicuetas izenburuko dokumentuaren kopiak, edo fotokopiak, edo fotokopien fotokopiak. Agiri horrek 1773an gertaturiko epaiketa baten berri ematen du. Orduko hartan, Pedro Geronimo de Azpilicueta izeneko batek azpilikuetatarren armarria paratu zuen Zurukuaingo bere etxearen aitzinaldean. Eta salaketa jarri zioten horregatik, horretarako eskubidea ez zuelakoan. Aitzitik, epaiketan Pedro…
Epifanio Azpilicueta Garciaren (1918-1988) bisita txartel bat, atzeko aldean Ramos Sola Martini (1918-2014) idatzitako mezua duena, Epik arkatzez idatzia eta sinatua. Aitzineko alde inprimatuan “Epifanio Azpilicueta” izena ageri da, erdi-erdian. Goian ezkerrean, karlisten ikur bat dago: Bi buruko arranoa, barnean Borgoinako gurutzea duena, eta azpian karlisten lelo laukoitza duena, siglekin adierazia (D. P. F. R.;…
1893. urteko maiatzean Espainiako Ogasun ministroa, Gamazo abizeneko hura, saiatu zen Nafarroari gelditzen zitzaion hondarreko foru erregimena kentzen. Urtebetez protesta itzelak izan ziren, eta horiei guztiei Gamazada izena eman zitzaien. Askotariko protesta ekintzak izan ziren. Baina horien guztien artean bat nahi nuke nabarmendu, sinadura bilketa masiboarena hain zuzen. 1894ko ekainean Nafarren Ohorezko Liburua izenekoa igorri…
Epifanio Azpilicueta Garcia (1918-1988) eta Ramos Sola Martin (1918-2014), gutxienez, 1941. urtearen hasieratik zebiltzan elkarrekin. Argazki hau 1943ko sanferminetan egin zieten, Iruñean, dotore-dotore jantzita zeudela. Urtebete ere ez zeramaten ezkonduta. Argazkia 1943ko sanferminetakoa dela badakigu atzean horixe idatzi zuelako norbaitek arkatzez. Atzeko alde horretan argazkia errebelatu zuen Iruñeko dendaren zigilua ere estanpatu zuten: “Foto Jordán”….
Historiaren luzean, Maria Azpilkueta batzuk-batzuk izan dira; azpilikuetatarra bazara, izanen duzu baten bat nahiko hurbil. Baina guztien artean ezagunena da, alde handiz, Maria Azpilkueta Aznarez de Sada izen-abizenetakoa, Xabierko gazteluan 1464an jaio zena1. Eta batez ere da ezaguna, zoritxarrez, bere inguruko gizonek egin zutenagatik. Sona handiko legelari batekin ezkondu zen Maria, Joanes Jatsukoarekin hain zuzen…